Reklama

Fort Czerniakowski

Na terenie warszawskiego Czerniakowa znajduje się ciekawy obiekt z 1883 r. - fort zwany Czerniakowskim. Stanowił on jedną z warowni pierścienia zewnętrznego twierdzy warszawskiej.

Niedziela warszawska 43/2002

Fort Czerniakowski zbudował rosyjski zaborca
Fot. Grażyna Świątkiewicz

Fort Czerniakowski zbudował rosyjski zaborca<BR>Fot. Grażyna Świątkiewicz

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Fort Czerniakowski został wzniesiony przez Rosjan dla obrony imperium rosyjskiego od zachodu.
Podczas pierwszej wojny światowej, 15 sierpnia 1915 r. Rosjanie pod naporem wojsk pruskich i niemieckich opuścili fort, wysadzając go częściowo w powietrze i wywożąc ze sobą do Rosji zgromadzony majątek.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości forty przeszły w posiadanie wojska, które umieściło tam zakłady amunicji. Wolny teren wokół fosy został oddany Spółdzielni Oficerskiej "Sadyba". Wybudowano tam wille, istniejące do dzisiaj, w których zamieszkała elita polskiej inteligencji. Można tu wymienić m.in. ministra Becka, gen. Kasprzyckiego, red. Arcta. W czasie Powstania Warszawskiego mieszkał tam Kornel Makuszyński.
W roku 1936 umocnienia forteczne od strony ulicy Powsińskiej wysadzono w powietrze, urządzając w tym miejscu park. Natomiast w roku 1939 cześć fortu została włączona do obrony Warszawy. Bronił jej 2. batalion 365. pułku ochotniczego. Jednym z ochotników był nasz olimpijczyk Janusz Kusociński, zamordowany rok później w Palmirach. 25 września Niemcy przypuścili generalny szturm na fort i następnego dnia pod naporem artylerii i lotnictwa zdobyli go.
W dniu wybuchu Powstania Warszawskiego żołnierze Polski Podziemnej zajęli forty. 1 września 1944 r. narożny kazamat uderzyła bomba, zabijając 16 powstańców. Był wśród nich dowódca tego rejonu, lekarz, por. Czesław Szczubełko. Obecnie park na Sadybie nosi jego imię. Pamięć tego wydarzenia uwiecznia też tablica umieszczona na narożnym kazamacie.
Obrona fortów miała wtedy znaczenie strategiczne: blokowała ruch wojsk niemieckich jadących Powsińską w kierunku Warszawy. Niestety, wobec wzmożonego ataku Niemców, szczególnie z powietrza, 2 października Sadyba skapitulowała.
W okresie powojennym forty zajęło Wojsko Polskie. Na początku lat 90. przekazano je Muzeum Wojska Polskiego. Jego staraniem powstało w kazamatach i na wolnym powietrzu pięć ciekawych ekspozycji: Polska broń pancerna; Polskie lotnictwo wojskowe; Wkład Polaków w zdobycie kosmosu; Duszpasterstwo wojskowe i otwarte w 1993 r. Muzeum Katyńskie. To ostatnie odgrywa szczególnie ważną rolę, ratuje od zapomnienia męczeństwo polskich oficerów. Niezależnie od ekspozycji muzealnych 25 kwietnia br. została otwarta sala poświęcona historii fortu.
Warto odwiedzić Fort Czerniakowski, by wzbogacić wiedzę historyczną. Dzieci mają tam dodatkowe atrakcje: mogą wejść do samolotu wojskowego i czołgu.
Fort Czerniakowski mieści się przy ul. Powsińskiej 13. Dojazd autobusami: 131, 180, 185, 522 oraz metrem (przystanek przy kinie "Imax").

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2002-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

BBC: pogorszył się stan zdrowia byłego prezydenta Joe Bidena

2026-08-08 17:38

[ TEMATY ]

USA

Karol Porwich/Niedziela

Pogorszył się stan zdrowia, chorującego na raka prostaty, byłego prezydenta USA Joe Bidena. Choroba zaatakowała inne części jego ciała i sprawia mu dużo bólu - powiedział w wywiadzie dla BBC syn byłego prezydenta, Hunter Biden.

O stanie zdrowia ojca Hunter Biden poinformował w obszernym wywiadzie dla BBC, wyemitowanym późnym wieczorem w piątek.
CZYTAJ DALEJ

Filip Gurłacz: Każdy niesie swój krzyż; nie da się go porzucić – trzeba zaakceptować, że jest częścią naszego życia

2026-08-02 20:58

[ TEMATY ]

film

świadectwo

Mat.prasowy

Kadr z filmu - (L)Filip Gurłacz i (P)Andrzej Mastalerz

Kadr z filmu - (L)Filip Gurłacz i (P)Andrzej Mastalerz

Janek (Filip Gurłacz) to chłopak, któremu życie nie dało szansy na beztroską młodość. Porzucony przez ojca alkoholika (Andrzej Mastalerz) każdego dnia walczy o przetrwanie i opiekuje się ciężko chorą matką (Maria Gładkowska). Aby zdobyć pieniądze na leczenie i utrzymanie domu, podejmuje coraz bardziej ryzykowne decyzje, wpadając w spiralę problemów, z której coraz trudniej się wydostać. Gdy nad jego życiem zbierają się najciemniejsze chmury, a utrata wszystkiego wydaje się nieunikniona, niespodziewanie powraca ojciec. Człowiek, który zawiódł najmocniej! O czym mowa?

Mowa o filmie Odzyskany. To poruszająca, pełna emocji opowieść o rodzinie, przebaczeniu i nadziei, która potrafi się odrodzić nawet w najbardziej beznadziejnych okolicznościach. To historia o utraconym dzieciństwie, tęsknocie za bliskością i walce o drugą szansę, zanim będzie za późno.
CZYTAJ DALEJ

Papież na „Anioł Pański”: w każdej sytuacji Jezus nas nie opuszcza

2026-08-09 12:15

[ TEMATY ]

Watykan

Leon XIV

Vatican Media

Nie popadajmy w rozpacz, nawet kiedy czujemy się bezradni wobec problemów, gdyż w każdej sytuacji Jezus nas nie opuszcza, jeśli z pokorą przyjmiemy Go do naszego życia. Mówił o tym Leon XIV w rozważaniu poprzedzającym modlitwę „Anioł Pański”, którą odmówił z wiernymi zgromadzonymi na Placu św. Piotra w Watykanie.

Komentując fragment Ewangelii o Jezusie, który na Jeziorze Galilejskim przychodzi do uczniów pośród burzy, krocząc po wodzie, papież zwrócił uwagę, że Jego uczniowie „stają bezradni i przerażeni wobec groźby fal i przeciwnego wiatru”. Jednak „obecność Pana wszystko zmienia: Piotr potrafi nawet uczynić kilka kroków po falach w Jego stronę; potem jednak ogarnia go lęk, zaczyna tonąć, a Jezus go ratuje”. Kiedy zaś burza ustaje, z serc uczniów spontanicznie wypływa wyznanie wiary: „Prawdziwie jesteś Synem Bożym!”.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję