Ostroga piętowa jest jednak skutkiem szerszego problemu ortopedycznego, którym jest zapalenie rozcięgna podeszwowego. W wyniku długotrwałego stanu zapalnego powstaje w tym miejscu zmiana zwyrodnieniowa, która na zdjęciu RTG widoczna jest jako narośl kostna o haczykowatym zakończeniu, które kształtem przypomina ostrogę. Stąd nazwa.

Przyczyny

Ostrogi piętowe częściej dokuczają kobietom, co może wynikać z upodobania do noszenia butów na wysokim obcasie i w ogóle obuwia powodującego ciągłe napięcie rozcięgna podeszwowego, jak np. klapki czy baleriny. Stan zapalny w tym miejscu może być wywołany również nadmiernym obciążeniem stóp z powodu nadwagi i otyłości, pracą w pozycji stojącej, a u osób starszych – zanikiem poduszki tłuszczowej w okolicy pięty. Jest to również częsta przypadłość osób trenujących sporty mocno obciążające stopy i biegaczy uprawiających jogging na twardej nawierzchni, np. na asfalcie. Na liście możliwych przyczyn są również płaskostopie i przebyte urazy stóp.

Diagnoza i leczenie

Ostroga może się rozwijać w jednej lub obu stopach. W pierwszej fazie choroby pacjent może nie odczuwać dolegliwości bólowych. Potem bóle pojawiają się w sytuacjach przeciążenia stóp, np. po dużym wysiłku fizycznym lub długim chodzeniu. W miarę powiększania się narośli ból, określany jako piekący, kłujący lub przeszywający, coraz bardziej utrudnia codzienne poruszanie się. Z kolei zaburzenie chodu może prowadzić do bólu w rejonie kolan, bioder i kręgosłupa.

Pierwszym krokiem jest postawienie diagnozy, która w tym przypadku jest domeną ortopedy. Lekarz najczęściej zleca wykonanie badania RTG, które dobrze uwidacznia zmianę, ewentualnie USG, które pozwoli na ocenę stanu tkanek w tym miejscu.

Dobrą wiadomością jest, że do operacyjnego usunięcia ostrogi piętowej dochodzi rzadko (ok. 1% przypadków). Dobre wyniki przynosi fizykoterapia (fala uderzeniowa, jonoforeza, krioterapia), a także masaże i ćwiczenia, specjalne wkładki do obuwia, zastosowanie leków łagodzących stan zapalny i ból. Metody te często są stosowane łącznie. Pacjent musi mieć jednak świadomość, że leczenie wymaga systematyczności i jest długotrwałe.

Jako pierwszą pomoc w domu można zastosować zimny okład na stopę (przez ok. 10-15 min). Można w tym celu wykorzystać żelowe okłady, które kupuje się w aptece i przed użyciem schładza w lodówce.

Profilaktyka

W przypadku ostrogi piętowej zalecenia profilaktyczne mają zastosowanie również w przypadku pacjentów leczących chorobę. Podstawą zdrowia stóp jest używanie na co dzień dobrze dopasowanego i zapewniającego stopom komfort i stabilne podparcie obuwia. W trakcie aktywności sportowej i długich marszów potrzebne są buty zapewniające dobrą amortyzację. W przypadku płaskostopia i innych wad, które mogą się przyczynić do powstania ostrogi piętowej, konieczna jest rehabilitacja. Osoby wykonujące zawód powodujący duże obciążenie stóp lub uprawiające tego typu sport powinny umiejętnie dawkować wysiłek, zapewniając stopom efektywny odpoczynek. Każdemu można polecić proste ćwiczenia fizyczne wzmacniające stopy i łydki, jak np. toczenie stopą po podłodze małej piłeczki, wspinanie się na palce i inne.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.