Z okazji 75. rocznicy zdobycia Monte Cassino zorganizowano największe w historii uroczystości w tym miejscu. Pierwszy raz wzięli w nich udział prezydenci Polski i Włoch, a przy grobie każdego poległego żołnierza wartę honorową pełnili harcerze.

– Nasi żołnierze nie dotarli do ojczyzny – powiedział prezydent RP Andrzej Duda. – Zostali tutaj, na tej ziemi, która ich litościwie przytuliła. Ale popatrzcie Państwo, na nich (tu wskazał na harcerzy): do tych krzyży, do tych grobów, do tych poległych przyszła dzisiaj Polska – podkreślił i podziękował harcerzom za ich piękną służbę. – Polscy żołnierze nie doszli do Polski, choć zwyciężyli tutaj, w tej bitwie, która znów rozsławiła polski oręż na cały świat. Ich zwycięstwo otworzyło drogę na Rzym, przełamało niemiecką blokadę. Lecz Polska nie stała się w pełni wolna po II wojnie światowej. Ale dziś jest! Jest wolna, niepodległa, suwerenna i dziś jest także tutaj – zauważył.

Polsko-włoska świątynia pamięci

Bitwa o Monte Cassino i bitwa o Anglię to dwa najbardziej znane symbole polskiego oręża z okresu II wojny światowej. Dzięki Polakom kilkanaście dni później udało się wyzwolić Rzym. – To jest niesamowite miejsce, bo ten kawałek ziemi we Włoszech jest tak bardzo polski. Na widok tego cmentarza ściska się serce każdego Polaka. Przed nami groby bohaterów tamtej bitwy, którzy szli przez ziemię włoską, ale chcieli iść z ziemi włoskiej do Polski, jak w naszym hymnie narodowym – zwrócił uwagę prezydent Duda.

Do tej przejmującej symboliki wojennej ofiary odniósł się także prezydent Republiki Włoskiej Sergio Mattarella. – Monte Cassino to świątynia pamięci naszych narodów: polskiego i włoskiego – powiedział. – Pamięć ta została uwieczniona w słowach wyrytych na wzgórzu 593: „Za wolność naszą i waszą, my, żołnierze polscy, oddaliśmy Bogu ducha, ciało – ziemi włoskiej, a serce – Polsce”. W głębokim znaczeniu tego zdania zawarta jest istota przyjaźni łączącej Polskę i Włochy.

Piękne uroczystości z udziałem wojska, harcerzy i kombatantów zorganizował Urząd do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Młodzieżowym organizacjom został przekazany patriotyczny testament kombatantów, rozpoczęto także akcję odnajdywania i umieszczania zdjęć na grobach wszystkich poległych bohaterów. – Europo, swoją wolność zawdzięczasz polskiemu żołnierzowi. Nigdy o tym nie zapomnij – podkreślił min. Jan Józef Kasprzyk, szef UdsKiOR.

Najważniejszymi uczestnikami obchodów 75. rocznicy bitwy byli, oczywiście, kombatanci z różnych stron świata. Ok. 50 proc. żołnierzy Armii Andersa nie wróciło do ojczyzny, bo wiedzieli, że komunistyczna władza nie czeka na nich z otwartymi ramionami. – Oni powinni defilować w gronie zwycięzców, a stało się inaczej. Dla polskich bohaterów komuniści po 1945 r. przygotowali kazamaty bezpieki i zamiast chwały zgotowali im kolejne oskarżenia i cierpienie – powiedział „Niedzieli” obecny na uroczystościach prof. Krzysztof Szwagrzyk, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Ziarna wydały plon

Zaciekłą walkę o Monte Cassino w 1944 r. doskonale pamięta płk. Antoni Łapiński. – Tuż obok tego cmentarza był tzw. domek lekarza i tam nosiliśmy z pola walki dziesiątki rannych – opowiadał „Niedzieli”. Pochodzi z Łap k. Białegostoku, przeszedł trudny szlak przez Syberię i Bliski Wschód. – Podczas wojny przeżyłem dwie najbardziej wzruszające chwile. Pierwsza to kiedy w tej beznadziei w głębi ZSRR zobaczyłem polską flagę przy punkcie werbunkowym do Armii Andersa, a druga – gdy biało-czerwona załopotała na Monte Cassino i gdy tu właśnie spotkałem mojego rodzonego brata, który przeżył najcięższe walki o Mass Albaneta. To było dla mnie jak kolejne urodziny. Cieszę się, że mogę je kolejny raz świętować w tym ważnym dla mnie miejscu – dodał ze wzruszeniem płk Łapiński.

Podczas uroczystości została wykonania najsłynniejsza wojskowa pieśń ze słowami: „Czerwone maki na Monte Cassino/ Zamiast rosy piły polską krew”. – Tamtej wiosny czerwień maków na Monte Cassino stawała się coraz bardziej intensywna, gdyż – jak mówią słowa pieśni – te maki piły polską krew – zauważył podczas Mszy św. bp gen. Józef Guzdek, ordynariusz polowy WP. Tę krew warto było przelewać za usychające i niszczone przez totalitaryzm niemiecki i sowiecki drzewo chrześcijańskiego kontynentu, zasadzone przez założyciela klasztoru – św. Benedykta z Nursji. – Z ofiary m.in. polskiego żołnierza rodziła się Europa wolna, pełna szacunku dla każdego człowieka, powracająca do swych chrześcijańskich korzeni – powiedział bp Guzdek. – Jesteśmy na tym wojennym cmentarzu, aby na nowo odkryć, że dorodne ziarna wsiane w skalistą glebę pod niebem Italii, choć obumarły, wydały obfity plon wolności.