Turcja z nożem w plecach

Turcja kolejny raz znalazła się w centrum uwagi, tym razem po wymianie sankcji między Waszyngtonem i Ankarą i dużym spadku liry – tureckiej waluty wobec dolara USA. Oba zdarzenia mają związek, niemniej amerykańskie sankcje – w związku ze sprawą pastora Andrew Brunsona, więzionego w Turcji pod zarzutem szpiegostwa, wspierania Kurdów, udziału w zamachu stanu z 2016 r. itp. – tylko wzmocniły fatalne cechy tureckiego modelu rozwoju.

Podwojenie przez USA ceł na turecką stal i aluminium, ukaranie sankcjami tureckich ministrów (co prezydent Recep Tayyip Erdogan nazwał „wbiciem Turcji noża w plecy” i odpowiedział podwojeniem ceł na niektóre towary z USA), a także pogarszające się relacje między Ankarą i Waszyngtonem musiały doprowadzić do osłabienia liry.

Dla tureckiej gospodarki, silnie zadłużonej w amerykańskiej walucie, oznaczało to wzrost kosztów obsługi długu, wzrost ryzyka i dalsze osłabienie liry. W ciągu tygodnia jej wartość spadła o jedną czwartą. Uderzyło to nie tylko w gospodarkę turecką, ale także w inne tzw. rynki wschodzące (również polski), stąd duże zainteresowanie sytuacją w Turcji na świecie.

Niektórym kraj ręcznie sterowany przez Erdogana i jego zięcia Berata Albayraka, ministra finansów, przypomina tykającą bombę. Inflacja przekracza już 15 proc. w skali roku, a zagraniczny dług banków i firm prywatnych sięga 350 mld dol. Kryzys walutowy może łatwo wymknąć się spod kontroli i doprowadzić do fali bankructw przedsiębiorstw i banków. Na pewno zatrzyma też bardzo potrzebne Turcji inwestycje. Obecna sytuacja czyni ten kraj rynkiem tylko dla odważnych inwestorów o mocnych nerwach.

Wojciech Dudkiewicz

Szykują wojnę

Wieści, że tzw. Państwo Islamskie (ISIS) zostało pokonane, były przedwczesne. Nowy raport ONZ ostrzega, że ok. 30 tys. oddanych ISIS dżihadystów przygotowuje się do walki na całym świecie. Czekają na szansę odbudowy kalifatu, który obecnie skurczył się do pasa pustyni między Irakiem a Syrią. Według raportu, wielu dżihadystów ukrywa się, przygotowując się do walki z siłami Iraku i Syrii. Organizacje związane z ISIS działają też w innych krajach, m.in. w Nigerii, na Filipinach i w Egipcie na Synaju. Z raportu wynika, że szef ISIS – Abu Bakr al-Baghdadi wciąż żyje i kieruje swoją organizacją. Tymczasem irackie media twierdzą, że Al-Baghdadi jest ranny i nie kieruje już kalifatem, a nowym liderem został Abu Othman al-Tunisi, o którym nic bliżej nie wiadomo.

wd

Rekordowy budżet USA

Zwiększenie w przyszłym roku budżetu militarnego USA to wiadomość dobra dla sojuszników, zła dla rywali i przeciwników tego mocarstwa. Szczególnie zła dla Rosji, bo USA zamierzają wydać na obronę 17 razy więcej niż na armię przeznaczyć może kraj Putina. Na utrzymanie sił zbrojnych, nowy sprzęt i prace nad jego rozwojem Amerykanie wydadzą 716 mld dolarów, czyli o 20 mld więcej niż w tym roku. Liczebność armii wzrośnie o ponad 15 tys. osób, które uzupełnią wojska lądowe, marynarkę wojenną, siły powietrzne i piechotę morską. 6,3 mld dol. Waszyngton chce wydać na wzmocnienie sił w Europie, by powstrzymać agresywne poczynania Rosji; m.in. 250 mln dol. jest przeznaczone na pomoc militarną dla Ukrainy.

wd

Udają głupiego

Zaprzeczanie przez Chiny oskarżeniom ONZ o represjonowanie muzułmańskich Ujgurów nie jest niczym nowym ani sensacyjnym. Także najnowszy raport ONZ – wykazujący, że ok. miliona Ujgurów jest trzymanych w tajnych obozach internowanych w autonomicznym regionie Sinciangu, bez wyroku, że są torturowani, zmuszani do wyparcia się islamu – spotkał się ze zdecydowanym odporem Pekinu. Autorzy raportu wskazują jednak wiarygodne dowody. Raport zawiera zeznania byłych więźniów, uciekinierów z Chin, a także byłego strażnika obozu. Potwierdzają je także zdjęcia satelitarne znad Sinciangu oraz chińskie dokumenty urzędowe.

wd

Zmarł Kofi Annan

Dnia 18 sierpnia 2018 r. w wieku 80 lat zmarł afrykański polityk Kofi Annan, sekretarz generalny ONZ w latach 1997 – 2006 i laureat Pokojowej Nagrody Nobla z 2001 r. Pochodzący z Ghany polityk był pierwszym czarnoskórym Afrykańczykiem, który objął najważniejsze stanowisko w światowej dyplomacji.

Red.

Krym bez kart

Izolacja zaanektowanego przez Rosjan Krymu postępuje. GenBank, ostatni z banków, przestał obsługiwać karty międzynarodowych systemów płatniczych Visa i Mastercard. Powodem mają być sankcje, którymi bank jest objęty. Jednak bank jest na czarnej liście od 2015 r., a do tej pory emitował i obsługiwał obie karty. Bank, którego akcjonariuszami są m.in. ludzie z najbliższego otoczenia Władimira Putina, wezwał klientów, by korzystali z rosyjskiej karty Mir, która jednak nie jest obsługiwana za granicą.

jk